Nieuwbouwwoning: wat er standaard al in zit en wat er ontbreekt

Kopers van een nieuwbouwwoning horen vaak dat de woning “aan de eisen voldoet” en concluderen
daaruit dat beveiliging geregeld is. Dat klopt voor een specifiek, smal deel: de bereikbare ramen
en deuren van de woning zelf. Alles daarbuiten — de schuur, de poort, de verlichting, de detectie
— valt buiten de eis. Dit artikel zet uiteen wat er precies in zit, zodat je weet wat je nog moet
regelen.

In het kort

  • De eis: bereikbare ramen en deuren voldoen aan weerstandsklasse 2 van NEN 5096
  • Sinds wanneer: bouwvergunning afgegeven na 1 januari 1999
  • Wat dat is: circa drie minuten weerstand tegen eenvoudig gereedschap
  • Wat erbuiten valt: schuur, garage, poort, verlichting en alarm — allemaal je eigen keuze

Nieuwbouw: wat de bouwregels garanderen en wat nietZit er wettelijk in: Deuren, ramen en kozijnen die volgens NEN 5087 bereikbaar zijn, voldoen aan weerstandsklasse 2 van NEN 5096. Dat is getest gevelwerk, geen los slot: het gaat om het element inclusief beslag en bevestiging.; Zit er niet in: De schuur, de garage, de tuinpoort en de berging. Buitenverlichting. Een alarmsysteem. Rookmelders vallen onder een aparte verplichting, niet onder deze.; Zegt het niets over: Of de woning het Politiekeurmerk heeft, of je verzekeraar tevreden is, en of het sluitwerk na tien jaar nog doet wat het bij oplevering deed.Nieuwbouw: wat de bouwregels garanderen en wat nietDe eis geldt voor bereikbare ramen en deuren van de woning zelf — verder gaat hij nietZit er wettelijk inDeuren, ramen en kozijnen dievolgens NEN 5087 bereikbaarzijn, voldoen aanweerstandsklasse 2 van NEN5096. Dat is getest gevelwerk,geen los slot: het gaat om hetelement inclusief beslag enbevestiging.Zit er niet inDe schuur, de garage, detuinpoort en de berging.Buitenverlichting. Eenalarmsysteem. Rookmeldersvallen onder een aparteverplichting, niet onder deze.Zegt het niets overOf de woning hetPolitiekeurmerk heeft, of jeverzekeraar tevreden is, en ofhet sluitwerk na tien jaar nogdoet wat het bij opleveringdeed.Weerstandsklasse 2 is getest op drie minuten weerstand met eenvoudig gereedschap. Klasse 3 gaat uitvan vijf minuten en zwaarder gereedschap; dat is geen wettelijke eis voor woningen.Eis uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen Bouwbesluit), van toepassing op woningen met eenbouwvergunning van na 1 januari 1999. Nederland is het enige Europese land dat inbraakwerendheid in debouwregelgeving heeft opgenomen.

Wat er precies in de regelgeving staat

Deuren, ramen, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructieonderdelen die
volgens NEN 5087 bereikbaar zijn voor inbraak, moeten voldoen aan weerstandsklasse 2 van
NEN 5096
. Die eis staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, de opvolger van het
Bouwbesluit, en geldt voor woningen met een bouwvergunning van na 1 januari 1999.

Twee begrippen doen daar het werk. Bereikbaar is geen kwestie van gevoel maar
van een norm: NEN 5087 bepaalt wanneer een opening bereikbaar heet, en telt daarbij mee wat eronder
staat om op te klimmen. Weerstandsklasse 2 betekent dat het element als geheel is
getest — inclusief het beslag en de bevestiging in het kozijn — op weerstand tegen een
gelegenheidsinbreker met eenvoudig gereedschap, met een contacttijd van ongeveer drie minuten.
Klasse 3 gaat uit van vijf minuten en zwaarder gereedschap, maar is voor woningen geen wettelijke
eis.

Nederland is het enige land in Europa dat inbraakwerendheid in de
bouwregelgeving heeft opgenomen
. De onderliggende normen schuiven daarbij op richting Europese
equivalenten; voor wat je woning bij oplevering moet kunnen, verandert dat de kern niet.

Wat er dus níét onder valt

  • De berging, schuur of garage. Vrijstaande bijgebouwen vallen niet onder deze
    eis, terwijl daar de fietsen en het gereedschap staan.
  • De tuinpoort. Geen scheidingsconstructie van de woning, dus geen eis — en bij
    oplevering meestal voorzien van een eenvoudige grendel.
  • Buitenverlichting. Niet geregeld, terwijl zicht en verlichting wel meewegen in
    het Politiekeurmerk Veilig Wonen.
  • Detectie. Een alarmsysteem is nooit onderdeel van de bouweis geweest.
  • Onderhoud in de tijd. De eis geldt bij oplevering. Een scharnier dat gaat
    hangen of een cilinder die na jaren speling krijgt, valt daarbuiten.

Nieuwbouw is geen keurmerk

Voldoen aan de bouweis en het Politiekeurmerk hebben zijn twee verschillende dingen. Het
keurmerk kijkt naar de hele woning én de omgeving: het sluitwerk, de verlichting, het zicht vanaf
de straat en de bereikbaarheid van de achterzijde. Een nieuwbouwwoning kan probleemloos aan de
bouweis voldoen en toch een onverlichte achterom met een lichte poort hebben.

Wat het Politiekeurmerk beoordeelt en wat het oplevert →

Wat je bij oplevering controleert

  1. Vraag om de documentatie van het gevelwerk: welke elementen zijn als klasse 2 uitgevoerd?
  2. Loop de begane grond rond en tel de openingen die je zelf als bereikbaar zou aanmerken —
    inclusief wat vanaf de berging of een aanbouw te bereiken is.
  3. Controleer de bijgebouwen apart: welk slot zit er op de schuur, en welke grendel op de poort?
  4. Kijk naar de verlichting aan de achterzijde. Is er een aansluitpunt, of moet dat nog?
  5. Test of alle ramen daadwerkelijk afsluitbaar zijn — bij oplevering ontbreken sleuteltjes
    opvallend vaak.

Veelgestelde vragen

Mijn woning is van vóór 1999. Wat betekent dat?

Dat de eis niet voor jouw woning gold bij de bouw. Dat zegt niets over de huidige staat: veel oudere woningen zijn later voorzien van gecertificeerd hang- en sluitwerk. Beoordeel wat er nu zit, niet het bouwjaar.

Kan ik zien of een raam of deur klasse 2 is?

Gecertificeerde gevelelementen zijn gemerkt, en de aannemer of leverancier heeft de documentatie. Zonder merk of papieren is de klasse niet vast te stellen — dan is het onbekend, niet automatisch onvoldoende.

Is klasse 2 genoeg?

Het is het wettelijke minimum en gericht op de gelegenheidsinbreker: circa drie minuten weerstand met eenvoudig gereedschap. Wie meer wil, kijkt naar zwaardere klassen of naar het Politiekeurmerk, dat de hele woning beoordeelt in plaats van één element.

Geldt de eis ook voor de schuur bij mijn nieuwbouwwoning?

Niet als vrijstaand bijgebouw. Staat de berging inpandig en geeft hij binnendoor toegang tot de woning, dan hoort die verbindingsdeur wel bij de schil van de woning.

Dit artikel vat de bouwregelgeving samen voor woningeigenaren. Voor de exacte tekst en de toepassing op een concreet bouwplan zijn het Besluit bouwwerken leefomgeving en de genoemde normen zelf leidend.

Bronnen