Buitenverlichting tegen inbraak werkt alleen als het licht valt op de plek waar een inbreker aan het werk wil: bij het slot van de achterdeur, op het donkere achterpad, bij de deur van de schuur. Een felle lamp boven de oprit die de hele straat verblindt, doet daar weinig. Waar je een lamp hangt en hoe die aangaat, zegt meer dan hoeveel lumen erop staat.
Hieronder lees je per plek wat het Politiekeurmerk Veilig Wonen vraagt, wanneer je een schemerschakelaar of een bewegingssensor kiest, hoeveel licht genoeg is en wat onderzoek echt zegt.
In het kort
- Waar: bij elke deur die je vanaf de straat of uit andere woningen ziet, tenzij er een straatlamp binnen 7,5 meter staat
- Voordeur: lamp naast de slotkant van de deur, niet erboven of erachter; een schemerschakelaar heeft de voorkeur
- Achterkant: achterdeur en schuur met een bewegingssensor of schemerschakelaar; een gezamenlijk achterpad brandt de hele nacht
- Hoogte: andere lampen dan bij de voordeur bij voorkeur op 2,70 meter: buiten bereik en minder last boven
- Hoeveel: er bestaat geen lumen-norm voor woningen; let op waar het licht valt en of het verblindt
- Volgorde: eerst goed hang- en sluitwerk, dan licht; licht vervangt geen slot
Wat buitenverlichting wel en niet doet
Het bekendste onderzoek naar licht en criminaliteit komt uit New York. Daar werden tijdelijke lichtmasten bij loting verdeeld over complexen van sociale woningbouw. Waar de lampen kwamen, daalde de zware criminaliteit buiten in de nacht met minstens 36 procent (Chalfin en anderen, NBER, later gepubliceerd in 2022). Een overzichtsstudie van 13 onderzoeken uit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk (Welsh en Farrington, 2008) vond 21 procent minder criminaliteit in gebieden met betere straatverlichting.
Maar beide gaan over straatverlichting, niet over de lamp aan je gevel, en niet specifiek over woninginbraak. In het overzicht daalde de criminaliteit bovendien overdag net zo sterk als ’s nachts; de auteurs zien daarin eerder een effect van toezicht in de buurt dan van licht alleen. Nederlands onderzoek naar het effect van een buitenlamp aan je eigen woning hebben we niet gevonden. Een percentage voor jouw lamp bestaat dus niet.
Wat wel vaststaat: inbrekers zoeken een plek waar ze ongezien kunnen werken, vaak aan de achterkant (zie waar let een inbreker op). Licht haalt die plek uit het donker. De Ierse politie noemt verlichting “an aid to other security features”: een hulp, geen vervanging van sluitwerk. Zie ook mythes over inbraak.
Waar je licht nodig hebt: plek voor plek
Het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW) geeft concrete eisen voor licht bij woningen. Ook zonder keurmerk zijn ze een goede checklist. Waar de handleiding niets eist, geven we ons eigen advies.
Voordeur
Bij de voordeur hoort een lamp, tenzij er binnen 7,5 meter een straatlamp staat. Ligt de deur in een nis van meer dan 40 centimeter diep, dan moet er altijd een lamp hangen die de deur zelf aanschijnt; een lamp buiten de nis is dan niet genoeg. Hangt de lamp achter iemand die voor de deur staat of te hoog, dan valt er schaduw op het gezicht. De handleiding noemt een lamp naast de slotkant van de deur het meest effectief, bij voorkeur vandalismebestendig en met schemerschakelaar. Hoe je zo’n lamp monteert, lees je in wandlamp met huisnummer monteren en wandlamp of plafondspot bij de deur.
Achter- en zijdeur
Voor zij- en achterdeuren op de begane grond geldt dezelfde eis als voor de voordeur. Een uitzondering maakt de handleiding voor deuren die je vanaf de openbare weg of uit andere woningen niet kunt zien, zoals de achterdeur van een vrijstaand huis dat aan een weiland grenst. Een schuifpui geldt ook als deur. Meer over het sluitwerk lees je in achterdeur beveiligen en schuifpui beveiligen tegen inbraak.
Gezamenlijk achterpad
Voor achterpaden bij rijtjeshuizen en woningcomplexen is de eis strenger: het pad is bij duisternis altijd verlicht en de lampen gaan aan met een schemerschakelaar. De afstand tussen de lampen is maximaal zes keer de hoogte waarop ze hangen, of er hangt een lamp aan elke berging met hooguit 12 meter ertussen. Zonnelampen zijn voor een achterpad niet toegestaan. Overleg met de buren of de corporatie. Zie ook rijtjeshuis beveiligen.
Schuur, berging en garage
Geeft je schuur of garage toegang tot het huis, dan geldt de eis voor deuren hierboven. Voor losse bergingen en garages bij een complex vraagt het PKVW een lamp bij elke deur, of één centrale lamp of straatlamp die de deur binnen 7,5 meter direct beschijnt. Een zonnelamp met bewegingsdetectie mag hier wel, onder de voorwaarden die verderop staan. Voor een schuur in je eigen tuin is dat ook een redelijke maat.
Oprit en tuinpad
Voor de oprit en het tuinpad eist het keurmerk niets. Een lamp met bewegingssensor is hier vooral handig. Richt de sensor niet op de stoep, anders gaat de lamp aan voor elke voorbijganger en let niemand er nog op. Welke schakeling bij de oprit past, lees je in bewegingssensor of schemerschakelaar bij de oprit. Over de keuze tussen prikspots en wandlampen gaat prikspot of wandlamp langs het tuinpad.
Hoeveel licht: lumen, lux en waarom de hoogte meer zegt
Op de verpakking staat het aantal lumen: hoeveel licht de lamp uitstraalt. Wat telt, is hoeveel licht er aankomt op de plek die je wilt zien. Dat heet lux. Een lamp dichtbij en naar beneden gericht geeft meer lux op de drempel dan een schuin weggedraaide. Het PKVW rekent daarom in lux: een zonnelamp bij de deur moet minstens 2 lux op de vloer geven, tot 1 meter van de deur.
Een officiële lumen-eis voor woningen bestaat niet. Verlichtingssites noemen voor een oprit of overkapping vaak 500 tot 700 lumen, en meer dan 2.000 lumen voor een beveiligingsschijnwerper. In onze eigen productdata van bol.com noemen 55 van de 250 buitenlampen een lumengetal in de titel. Het middelste getal ligt rond de 800 lumen; de helft zit tussen 600 en 1.900. Dat zijn verkopersclaims uit titels, geen metingen.
Meer is niet beter. Een te felle lamp verblindt, en naast een felle bundel ontstaan diepe schaduwen. De Ierse politie adviseert daarom gelijkmatig licht zonder donkere hoeken, hoog en buiten bereik, en goed gericht. Controleer het ’s avonds: loop naar de deur en kijk of je gezicht verlicht is zonder dat je verblind wordt.
Schemerschakelaar of bewegingssensor?
Hierover verschillen de adviezen. Verzekeraars als Univé raden een lamp met bewegingssensor aan, omdat dieven zich ongemakkelijk voelen als er plotseling licht aanspringt. Het PKVW geeft bij de voordeur de voorkeur aan een schemerschakelaar, die de lamp de hele nacht laat branden, en eist die voor achterpaden. Het Britse politiekeurmerk Secured by Design schrijft ook schakeling van schemer tot dageraad voor, met een handmatige schakelaar ernaast.
Onze lijn: licht dat de hele nacht brandt op plekken waar ’s avonds mensen komen, zoals de voordeur en het huisnummer (zie waarom een schemerschakelaar bij de gevel). Een bewegingssensor op plekken waar ’s nachts niemand hoort te zijn, zoals achter het huis, bij de schuur en op de oprit. Veel lampen hebben allebei: ze branden zacht bij donker en gaan fel aan bij beweging. Een voorbeeld is de HOFTRONIC Leeds (780 lumen, 3000 kelvin, IP54): een voorbeeld van dit type, geen aanbeveling. Welke keuze bij de voordeur past, staat in bewegingssensor of schemerschakelaar bij de voordeur.
Een sensor moet goed staan: te gevoelig en hij reageert op elke kat, te smal en iemand loopt er ongezien langs. Zie bewegingsmelder plaatsen: hoek, hoogte en bereik.
Zonnelamp: wanneer mag en werkt hij?
Een zonnelamp met bewegingssensor direct bij een deur is voor het PKVW toegestaan, als de CE-verklaring drie dingen vermeldt: minstens 2 lux op de vloer tot 1 meter van de deur bij een hoogte van 1,80 meter, een kleurweergave (Ra) van minstens 70, en minstens 20 dagen brandduur bij 15 keer aangaan per nacht. Eén zonnelamp voor meerdere deuren mag niet, en voor een achterpad ook niet. In de winter laadt een paneel het slechtst; zie solar tuinverlichting laadt niet op, solar of netstroom en, voor elke buitenlamp, IP65 of IP66.
Licht en camera
Met licht neemt een buitencamera in kleur op in plaats van in zwart-wit nachtzicht, en zijn gezichten beter te herkennen. Een lamp die in de lens schijnt, geeft juist tegenlicht. Zie nachtzicht van een buitencamera testen, en richt camera en lamp op je eigen terrein (beeldveld instellen met oog voor privacy).
Geen last voor buren en natuur
Een landelijke regel voor lichthinder van een particuliere buitenlamp bestaat niet. Onder de Omgevingswet kan je gemeente wel regels opnemen in het omgevingsplan. Daarnaast geldt het burenrecht: artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek verbiedt onrechtmatige hinder. Voorkom discussie: hang de lamp hoog, richt hem naar beneden, kies een armatuur dat het licht afschermt naar boven en stel de sensor zo af dat hij alleen je eigen terrein ziet. De 2,70 meter uit de PKVW-handleiding is ook bedoeld om overlast in slaapkamers op de eerste verdieping te voorkomen.
Kies bij voorkeur warm wit licht van 3000 kelvin of minder. Blauwachtig licht trekt meer insecten aan, en ook voor vleermuizen is warm wit beter. Voor het herkennen van gezichten eist het PKVW geen kleurtemperatuur, alleen een goede kleurweergave.
Eerst sloten, dan licht
Licht is een aanvulling: wie het toch probeert, moet nog steeds langs het slot. Begin met hang- en sluitwerk en gebruik licht om de zwakke plekken zichtbaar te maken. De complete lijst eisen staat in onze Politiekeurmerk-checklist. In de donkere maanden stijgt het aantal inbraken; wat de politie dan adviseert, lees je in het donkere dagen offensief. Ben je weg, dan helpt binnenverlichting op een timer: zie aanwezigheid simuleren.
Zoek je een buitenlamp? In de keuzehulp filter je buitenverlichting op type sensor, montage en spatwaterbescherming.
Vergelijk buitenverlichting in de keuzehulp →
Veelgestelde vragen
Helpt buitenverlichting echt tegen inbrekers?
Onderzoek naar straatverlichting laat minder criminaliteit zien: minstens 36 procent minder zware criminaliteit buiten in de nacht in een experiment in New York, en 21 procent minder in een overzicht van 13 studies. Voor de lamp aan je eigen huis bestaat geen Nederlands cijfer. Licht maakt een inbreker wel zichtbaar voor buren en voorbijgangers; het werkt het best samen met goed sluitwerk.
Hoeveel lumen moet een buitenlamp tegen inbraak hebben?
Daar bestaat geen norm voor. Het Politiekeurmerk rekent in lux: een zonnelamp bij de deur moet minstens 2 lux op de vloer geven. Verlichtingssites noemen 500 tot 700 lumen voor een oprit of entree. Belangrijker dan het getal is dat de lamp de deur en het gezicht van een bezoeker verlicht zonder te verblinden.
Is een lamp met bewegingssensor beter dan een lamp die de hele nacht brandt?
Dat verschilt per plek. Bij de voordeur geeft het Politiekeurmerk de voorkeur aan een schemerschakelaar, en bij een gezamenlijk achterpad is die verplicht. Achter het huis, bij de schuur en op de oprit is een bewegingssensor zinvol. Een lamp met allebei combineert de twee.
Moet er bij de achterdeur een lamp hangen voor het Politiekeurmerk?
Ja, bij voor-, zij- en achterdeuren op de begane grond, tenzij er een straatlamp binnen 7,5 meter staat of de deur vanaf de openbare weg en uit andere woningen niet te zien is.
Mag mijn buitenlamp in het huis van de buren schijnen?
Er is geen landelijke regel, maar je gemeente kan regels hebben in het omgevingsplan, en het burenrecht verbiedt onrechtmatige hinder (artikel 5:37 BW). Richt de lamp naar beneden en op je eigen terrein, dan voorkom je de discussie.
De eisen en adviezen komen uit de bronnen hieronder, gecontroleerd op 31 oktober 2026. Het Politiekeurmerk kent meer eisen dan hier genoemd; voor een certificaat telt de volledige handleiding. Het genoemde product is een voorbeeld, geen aanbeveling. Lumengetallen uit onze productdata zijn opgaven van verkopers.
Bronnen
- Handleiding Politiekeurmerk Veilig Wonen, Bestaande Bouw 2020 (eisen W1, C5 en C9)
- Chalfin, Hansen, Lerner en Parker: Reducing Crime Through Environmental Design (NBER w25798)
- Welsh en Farrington: Improved Street Lighting and Crime Prevention (Campbell, 2008)
- An Garda Síochána: HS5 Home Security Lighting (2020)
- Secured by Design: verlichting bij woningen (archief)
- Univé: preventietips inbraak
- IPLO: lichthinder
- Burgerlijk Wetboek boek 5, artikel 37: onrechtmatige hinder
- Paulmann: insectvriendelijke buitenverlichting
- Zoogdier: vleermuizen nader belicht
