Koolmonoxidemelder plaatsen: waar en op welke hoogte?

Een koolmonoxidemelder plaatsen lijkt simpel: schroeven erin, klaar. Toch hangt een CO-melder vaak
op een plek waar hij te laat alarm geeft. De ene keer te dicht op de cv-ketel, de andere keer bij het
stopcontact in de slaapkamer. In dit artikel staat waar de melder wél hoort, op welke hoogte, en hoeveel
melders je nodig hebt. Alles volgens het advies van de brandweer en het onderzoek waarop dat advies is
gebaseerd.

Dat het ertoe doet, blijkt uit de cijfers. Volgens de brandweer overlijden in Nederland elk jaar 5 tot
10 mensen aan koolmonoxide en komen er honderden in het ziekenhuis. De Onderzoeksraad voor Veiligheid
schat dat het echte aantal 3 tot 5 keer hoger ligt. Bij de helft van de ongevallen was een
cv-installatie betrokken, en de meeste daarvan waren nieuw of werden regelmatig onderhouden.

In het kort

Bij het toestel: aan het plafond, 1 tot 3 meter horizontaal van het toestel en minimaal 30 cm van de muren
Plafond kan niet: aan de muur, 15 tot 80 cm onder het plafond en hoger dan deuren en ramen
Slaapkamer: op ademhoogte, dus op de hoogte waarop je slaapt
Nooit: recht boven het fornuis, achter een gordijn of kast, of naast een luchtrooster
Flat: ook zonder eigen gastoestel is een melder zinvol, door de toestellen van de buren

Waarom de plek ertoe doet

Koolmonoxide (CO) zie, ruik en proef je niet. Het ontstaat als iets onvolledig verbrandt: in een
cv-ketel, geiser, gaskachel, houtkachel of open haard. Een melder is je enige waarschuwing, en die werkt
alleen goed op de juiste plek.

Veel mensen denken dat CO naar de vloer zakt. Dat klopt niet, schrijft de brandweer. CO is ongeveer
even zwaar als lucht, volgens het IFV-onderzoek zo’n 3% lichter. Het stijgt dus niet recht op zoals rook,
en het zakt ook niet. Vlak bij een toestel is het anders: daar komt CO vrij met de warme rookgassen, en die
stijgen eerst op. Daarom hangt de melder in de ruimte met het toestel aan het plafond. Verderop mengt het
gas zich gelijkmatig met de lucht, en daar hang je de melder op de hoogte waarop je ademt.

Het advies van de brandweer komt uit een onderzoek dat het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV, nu NIPV)
in 2016 deed in opdracht van Brandweer Nederland. Daarin staan de regels hieronder, met een tabel per
situatie.

De regels per ruimte

In de ruimte met een verbrandingstoestel

Een melder hoort volgens de brandweer in ieder geval in de ruimte van het verwarmingstoestel of de open
haard. Het IFV noemt zo’n ruimte de bronruimte. Daar hang je de melder zo:

Aan het plafond, 1 tot 3 meter horizontaal van het toestel.
Zo centraal mogelijk in de ruimte, minimaal 30 cm van de muren.
Niet naast een luchttoevoer of -afvoer, of naast andere dingen aan het plafond.

Dus niet zo dicht mogelijk bij het toestel. Test-Aankoop, de Belgische consumentenorganisatie, raadt
af om de melder recht boven of tegenover het toestel te hangen: een nieuw toestel kan bij de eerste keer
opstarten wat CO afgeven, en dan krijg je vals alarm. Hoe dat uitpakt bij een cv-ketel op zolder, een geiser in de badkamer of een houtkachel, lees je in CO-melder bij cv-ketel, geiser of houtkachel.

Aan de muur als het plafond niet kan

Kan de melder niet aan het plafond, bijvoorbeeld door een verlaagd plafond of leidingen, dan mag hij
aan de muur. Het IFV geeft daarvoor drie voorwaarden: 15 tot 80 cm onder het plafond, hoger dan de
bovenkant van deuren en ramen, en ook hier 1 tot 3 meter van het toestel. Niet achter een gordijn of kast,
en niet naast een luchtrooster.

Schuin plafond

Op zolder of in een kamer onder het dak hang je de melder aan de hoge kant van het schuine plafond,
1 tot 3 meter horizontaal van het toestel. Kies een plek waar je de testknop nog kunt bereiken.

In de slaapkamer

Buiten de ruimte met het toestel hang je de melder op ademhoogte. In de slaapkamer is dat de hoogte
waarop je slaapt: ongeveer waar je hoofd op het kussen ligt. Dat is iets anders dan de hoogte van een
stopcontact, zoals je soms leest. De brandweer noemt geen vast aantal centimeters, omdat het van je bed
afhangt. Een laag bed of een hoogslaper vraagt dus een andere hoogte.

In de woonkamer en andere ruimtes

In andere ruimtes is ademhoogte de hoogte waarop je daar meestal zit of loopt. In de woonkamer, waar je
op de bank zit, hangt de melder dus lager dan in een werkplaats waar je staat. Ook hier geldt: niet
achter een gordijn of kast, en niet naast een luchtrooster.

Hoeveel CO-melders heb je nodig?

Er is geen vast aantal per huis. Het IFV werkt met drie beschermingsniveaus, die op elkaar
voortbouwen:

Basis: een melder in elke ruimte met een verbrandingstoestel.
Beter: daarnaast een melder in of bij de slaapkamers.
Meest volledig: daarnaast een melder op elke verdieping en in ruimtes waar je lang
verblijft, zoals de woonkamer of een werkkamer.

Een voorbeeld: in een rijtjeshuis met de cv-ketel op zolder, een gasfornuis in de keuken en de
slaapkamers op de eerste verdieping kom je voor niveau 2 al op drie melders: op zolder, in de keuken en
bij de slaapkamers.

Twee punten uit het onderzoek die je makkelijk over het hoofd ziet:

Een melder op een lagere verdieping dan de bron beschermt je niet goed. Hangt de
ketel op zolder, dan merkt een melder op de overloop eronder een lek pas laat op. Zit er een dichte deur
tussen, dan krijgen mensen dichter bij de bron de CO eerder binnen dan de melder het merkt. De melder hoort
dus op zolder zelf.
Een kamer waar het rookkanaal doorheen loopt, telt ook als bronruimte. Loopt de
schoorsteen van de houtkachel door de slaapkamer erboven, dan hoort daar ook een melder. Volgens het IFV
leidt een lek in het afvoerkanaal mogelijk vaker tot CO in huis dan een defect in het toestel zelf.

Appartement, pelletopslag en camper

Appartement of flat

In een flat is een CO-melder volgens de GGD nog belangrijker. Je loopt niet alleen risico door je eigen
toestellen, maar ook door die van de buren. Heb je zelf geen gastoestel, hang dan in elk geval een melder in
of bij de slaapkamer. Vraag de verhuurder of de VvE hoe het onderhoud van de rookgasafvoer geregeld is. Meer
over veiligheid in een flat staat in appartement beveiligen.

Pelletopslag

Houtpellets kunnen in opslag zelf CO vormen, door een chemische reactie. De GGD adviseert daarom een
melder in de ruimte waar de pellets liggen én in de ruimte ernaast. Zorg daarnaast dat er altijd een raam
of rooster openstaat naar buiten.

Camper, caravan of boot

De brandweer geeft voor kleine ruimtes een apart advies. Hang de melder aan het plafond, niet strak in
een hoek en niet bij een ventilatierooster. Hij mag dicht bij of boven een mogelijke bron hangen, zoals een
kachel of kooktoestel. In zo’n kleine ruimte loopt de CO snel op, dus de melder geeft daar naar verwachting
ook snel alarm.

Plekken waar je hem nooit hangt

De brandweer en de norm NEN-EN 50292 (de Europese norm voor het plaatsen van CO-melders in huis) noemen
samen deze plekken:

recht boven een kooktoestel, of naast de afzuigkap;
naast een luchttoevoer, luchtafvoer of ventilatierooster;
achter een gordijn of kast, of op een plek waar meubels hem afschermen;
in een afgesloten ruimte, zoals in de kast waar de ketel hangt;
boven een gootsteen of wasbak, door de stoom;
op een vochtige plek, zoals in de badkamer zelf (ID.nl raadt de badkamer ook af);
direct naast een deur of raam;
op een stoffige of vuile plek;
waar het kouder wordt dan -10 °C of warmer dan 40 °C, tenzij de melder daarvoor geschikt is.

Let op: een CO-melder meet geen aardgas. Wil je een gaslek opmerken, dan heb je een aparte gasmelder
nodig, op een andere hoogte. Zie gasmelder of CO-melder: het verschil en het
overzicht rook-, CO- en gasmelder: de verschillen.

Combimelder: alleen bij het toestel

Er zijn melders die rook en koolmonoxide samen meten. Volgens de brandweer horen die alleen in een ruimte
met een verbrandingstoestel. Daar hangen beide aan het plafond, dus daar past één apparaat, met dezelfde
regel van 1 tot 3 meter van het toestel. In de slaapkamer en andere ruimtes hang je twee losse melders: de
rookmelder aan het plafond en de CO-melder op ademhoogte. Waar de rookmelder precies hangt, lees je in
rookmelder ophangen: de juiste plek en hoogte.

Als je handleiding iets anders zegt

Grote kans dat de handleiding van je melder een andere afstand noemt. De onderzoekers van het IFV
bekeken 18 handleidingen. De afstand tot het toestel liep uiteen van minimaal 1,80 meter tot minimaal
6 meter, en 7 handleidingen zeiden dat de melder helemaal niet in de ketelruimte mag. De conclusie van het
onderzoek: het plaatsingsadvies overlaten aan de leveranciers “is niet succesvol”. Daarom kwam er één
advies van de brandweer. Wijkt jouw handleiding af, neem dan contact op met de leverancier. Per toestel staan de afwijkingen in CO-melder bij cv-ketel, geiser of houtkachel.

Een CO-melder is in Nederland niet wettelijk verplicht, en volgens het IFV hebben de normen voor de
plaatsing geen wettelijke status. Je volgt dus een advies, geen wet.

Na het ophangen

Test de melder met de testknop, en herhaal dat zoals de handleiding aangeeft.
Schrijf twee datums op de melder: wanneer je hem ophing en wanneer hij vervangen
moet worden. Dat adviseert de brandweer. Hoe lang een melder meegaat, staat in de handleiding; veel melders
hebben een batterij voor 10 jaar. Welke eisen de norm aan een melder stelt, lees je in
NEN-EN 50291-1 uitgelegd.
Laat je toestellen elk jaar nakijken. Een melder vervangt geen onderhoud. Het RIVM
schrijft dat CO-vergiftigingen net zo vaak voorkomen bij moderne, goed onderhouden toestellen, en dat
gasgestookte verwarmings- en warmwaterinstallaties sinds 1 juli 2020 door gecertificeerde bedrijven
geïnstalleerd en onderhouden moeten worden. Laat ook de schoorsteen elk jaar vegen.
Weet wat je doet bij alarm. Dat staat in
CO-melder gaat af: wat moet je doen.

Vergelijk CO- en rookmelders in de keuzehulp →

Veelgestelde vragen

Op welke hoogte hang je een koolmonoxidemelder?

Dat hangt af van de ruimte. In de ruimte met een verbrandingstoestel hangt hij aan het plafond, 1 tot 3 meter van het toestel. In andere ruimtes hang je hem op ademhoogte: in de slaapkamer op de hoogte waarop je slaapt, elders op zit- of loophoogte. Een vast aantal centimeters noemt de brandweer niet.

Hoe ver moet een CO-melder van de cv-ketel of kachel hangen?

1 tot 3 meter, horizontaal gemeten, aan het plafond van dezelfde ruimte en minimaal 30 cm van de muren. Niet recht boven of tegenover het toestel, want dat kan vals alarm geven. Per toestel staat het in CO-melder bij cv-ketel, geiser of houtkachel.

Mag een koolmonoxidemelder aan de muur?

Ja. In de slaapkamer en andere ruimtes zonder toestel hangt hij juist aan de muur, op ademhoogte. In de ruimte met het toestel mag de muur als het plafond niet kan: 15 tot 80 cm onder het plafond, hoger dan de bovenkant van deuren en ramen, en 1 tot 3 meter van het toestel.

Hoeveel koolmonoxidemelders heb ik nodig?

Minimaal één in elke ruimte met een verbrandingstoestel. Beter is daarnaast een melder in of bij de slaapkamers, en het meest volledig een melder op elke verdieping en in ruimtes waar je lang verblijft. Zo deelt het IFV-onderzoek uit 2016 de bescherming in.

Is een koolmonoxidemelder verplicht?

Nee. Er geldt in Nederland geen wettelijke plicht voor een CO-melder in huis, en volgens het IFV hebben de normen voor de plaatsing geen wettelijke status. De brandweer, de GGD en het RIVM raden een melder wel aan.

Heb ik een CO-melder nodig zonder gasaansluiting?

Zonder eigen verbrandingstoestel is het risico kleiner. Heb je wel een houtkachel of open haard, dan hoort er een melder. Woon je in een flat, dan raadt de GGD een melder aan vanwege de toestellen van de buren.

Bijgewerkt op 16 oktober 2026: de plaatsingsregels zijn gecorrigeerd naar het advies van de brandweer (1 tot 3 meter van het toestel, ademhoogte in andere ruimtes) en aangevuld met de muurmontage, het aantal melders en de camper. Kijk ook altijd in de handleiding van je eigen melder.