CO-melder bij cv-ketel, geiser of houtkachel: waar hangt hij?

Waar hang je een CO-melder bij de cv-ketel? En wat als de ketel op zolder hangt, de geiser in de badkamer zit of je een houtkachel hebt? Het korte antwoord: in dezelfde ruimte als het toestel, aan het plafond, 1 tot 3 meter ervandaan. Maar per toestel zijn er uitzonderingen, en daar gaat het vaak mis.

Dat het ertoe doet, blijkt uit onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid uit 2015: bij de helft van de ongevallen met koolmonoxide was een cv-installatie betrokken. De meeste van die installaties waren nieuw of werden regelmatig onderhouden door een installateur. In dit artikel lopen we de toestellen een voor een langs, met de afstanden van de brandweer en uit het onderzoek waarop haar advies is gebaseerd.

In het kort

Basisregel: aan het plafond van de ruimte met het toestel, 1 tot 3 meter ervandaan
Muur: kan het plafond niet, dan 15 tot 80 cm onder het plafond, hoger dan deuren en ramen
Nooit: in een kast, recht boven het fornuis of de gootsteen, of naast een ventilatierooster
Rookkanaal: een kamer waar het rookkanaal doorheen loopt, telt ook als ruimte met een bron
Slaapkamer: daar komt een extra melder op de hoogte waarop je slaapt

De basisregel voor elke ruimte met een verbrandingstoestel

De brandweer zegt het kort: een CO-melder hoort in ieder geval in de ruimte van het verwarmingstoestel of de open haard. Dat advies komt uit een onderzoek van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV, nu NIPV) uit 2016, in opdracht van Brandweer Nederland. Daarin heet zo’n ruimte de bronruimte: een ruimte met een cv-installatie, geiser of kachel, maar ook een ruimte waar het afvoerkanaal van de rookgassen doorheen loopt, zoals het schoorsteenkanaal.

In de bronruimte hang je de melder zo:

Aan het plafond, 1 tot 3 meter horizontaal van het toestel.
Zo centraal mogelijk in de ruimte, minimaal 30 cm van de muren.
Niet naast een ventilatierooster, een luchttoevoer of -afvoer, of andere dingen aan het plafond.

Waarom aan het plafond? Vlak bij een toestel komt koolmonoxide vrij met de warme rookgassen, en die stijgen eerst op. Verderop is dat anders: CO is maar ongeveer 3% lichter dan lucht en mengt zich gelijkmatig door de ruimte. Daarom hangt een melder in de slaapkamer lager dan een melder bij de ketel.

Waarom niet vlak bij het toestel? Test-Aankoop, de Belgische consumentenorganisatie, raadt af om de melder recht boven of tegenover het toestel te hangen. Een nieuw toestel kan bij de eerste keer opstarten wat CO afgeven, en dan krijg je vals alarm. Ook in een hoek hangt hij volgens Test-Aankoop niet goed.

Lukt het plafond niet? Dan mag de melder aan de muur: 15 tot 80 cm onder het plafond, hoger dan de bovenkant van deuren en ramen, en ook dan 1 tot 3 meter van het toestel. Niet achter een gordijn of kast. Heb je een schuin plafond, hang hem dan aan de hoge kant, 1 tot 3 meter horizontaal van het toestel.

CO-melder bij de cv-ketel

Ook een moderne, goed onderhouden combiketel maakt een melder niet overbodig. Het RIVM schrijft dat koolmonoxidevergiftigingen net zo vaak voorkomen bij moderne, goed onderhouden toestellen. Het IFV-onderzoek noemt nog een reden: een lek in het rookafvoerkanaal leidt mogelijk vaker tot CO in huis dan een defect in het toestel zelf.

Cv-ketel in de bijkeuken of het washok

Dit is de makkelijkste situatie. Hang de melder aan het plafond, 1 tot 3 meter van de ketel en zo veel mogelijk in het midden van de ruimte. Houd afstand tot het ventilatierooster. Hangt er een wasbak, hang de melder er dan niet recht boven: de norm NEN-EN 50292 raadt vochtige plekken en plekken boven een gootsteen af.

Cv-ketel op zolder

Op zolder heb je vaak een schuin dak. Hang de melder aan de hoge kant van het plafond, 1 tot 3 meter horizontaal van de ketel. Is er een stuk vlak plafond, dan kan hij daar ook.

Belangrijk: een melder op een lagere verdieping dan de bron werkt volgens het IFV-onderzoek niet goed. Een melder op de overloop eronder ziet een lek bij de ketel op zolder dus niet op tijd. Zit er een dichte deur tussen, dan krijgen mensen dichter bij de bron de CO eerder binnen dan de melder het merkt. De melder hoort dus op zolder zelf. Slaap je op de verdieping eronder, zet dan ook een melder in of bij de slaapkamer, op de hoogte waarop je slaapt. Kies op zolder een plek waar je de melder nog kunt bereiken om de testknop in te drukken.

Cv-ketel in een kast of inbouwkast

Hangt de ketel in een kast, hang de melder dan niet ín die kast. NEN-EN 50292 raadt een afgesloten ruimte af. Gebruik de ruimte waar de kastdeur op uitkomt als bronruimte: aan het plafond, 1 tot 3 meter van de ketel. Is die ruimte te klein voor 1 meter afstand, volg dan de handleiding van je melder. De handleiding van Retwist zegt bijvoorbeeld: zo groot mogelijke afstand. Dat is het advies van één merk, geen vaste regel.

CO-melder bij een geiser

Geiser in de keuken

Hang de melder aan het keukenplafond, 1 tot 3 meter van de geiser. Let op twee dingen: niet boven de gootsteen (stoom) en niet boven het kooktoestel. Hangt de geiser vlak naast het fornuis, kies dan een plek die van beide genoeg afstand heeft. Ook naast de afzuigkap is geen goede plek.

Geiser in de badkamer

Hier botsen twee regels. Door de geiser is de badkamer een bronruimte, en daar hoort de melder. Maar NEN-EN 50292 en veel handleidingen raden een vochtige plek af, omdat vocht de sensor kan aantasten. Ook ID.nl raadt de badkamer zelf af.

Wat je dan kunt doen:

Staat je handleiding een badkamer toe, hang de melder dan aan het plafond, 1 tot 3 meter van de geiser, maar niet boven de douche of de wastafel.
Staat de handleiding het niet toe, hang hem dan hoog, net buiten de badkamerdeur.
Zet hoe dan ook een melder in de slaapkamer, op de hoogte waarop je slaapt.

Heeft de geiser in je badkamer geen afvoer naar buiten, laat dan een installateur kijken. Dat is geen situatie die je met een melder oplost.

CO-melder bij een houtkachel, open haard of pelletkachel

De brandweer noemt de open haard met name: ook daar hoort een CO-melder. Voor de plek gelden dezelfde regels: aan het plafond van de kamer met de kachel, 1 tot 3 meter ervandaan, en niet recht boven of tegenover de kachel.

Houtkachel in een zolderwoonkamer met een schuin plafond; het rookkanaal loopt recht omhoog door het plafond — Loopt het rookkanaal door het plafond naar een kamer erboven, dan telt die kamer ook als ruimte met een bron. Foto: Max Vakhtbovych, Pexels

Twee punten zijn bij een kachel anders:

Het rookkanaal. Volgens het IFV is een kamer waar het rookkanaal doorheen loopt ook een bronruimte. Loopt de schoorsteen door een slaapkamer erboven, dan hoort daar ook een melder.
De temperatuur. NEN-EN 50292 raadt plekken boven 40 °C af, tenzij de melder daarvoor geschikt is. Vlak bij een brandende kachel kan het plafond warm worden. Kijk in de handleiding tot welke temperatuur jouw melder werkt, en blijf dan liever aan de ruime kant van die 1 tot 3 meter.

Dit artikel gaat alleen over de plek van de melder. Ventilatie, vegen en de asla vallen erbuiten. Wel zegt de brandweer: laat de schoorsteen elk jaar vegen en leeg de asla van een hout- of kolenkachel regelmatig. Hoe je veilig stookt, hoe vaak je laat vegen en wat je doet bij een schoorsteenbrand, lees je in houtkachel en open haard veilig stoken.

Gaskachel, gashaard en gasfornuis

Een gaskachel of gashaard behandel je als een houtkachel: plafond, 1 tot 3 meter, niet er recht boven. Bij het gasfornuis is de brandweer streng: niet direct boven een kooktoestel. Handleidingen geven verschillende afstanden tot kooktoestellen: een handleiding noemt minimaal 1,5 meter, twee andere minimaal 2 meter, en een daarvan raadt zelfs minimaal 5 meter aan. Houd je aan wat jouw handleiding zegt.

Iemand zet een pan op een brandende gaspit van een wit gasfornuis — Een CO-melder hoort niet recht boven het kooktoestel. Foto: Teona Swift, Pexels

Let op: een CO-melder is geen gasmelder. Hij reageert op koolmonoxide, niet op aardgas dat uit een lekkende leiding komt. Wil je een gaslek opmerken, dan heb je een aparte gasmelder nodig, en die hangt op een andere hoogte. Lees daarvoor gasmelder of CO-melder: het verschil en gasmelder plaatsen: hoogte en locatie. Het hele overzicht staat in rook-, CO- en gasmelder: de verschillen.

Waarom je handleiding iets anders zegt

Krijg je bij het lezen van de handleiding het gevoel dat die iets anders zegt dan de brandweer? Dat klopt vaak. De onderzoekers van het IFV bekeken 18 handleidingen van CO-melders. De afstand tot het toestel liep sterk uiteen: 7 handleidingen noemden 1 tot 3 meter, andere minimaal 1,80 meter, minimaal 2 meter, 2 tot 4 meter, en een enkele zelfs minimaal 6 meter. Zeven handleidingen zeiden dat de melder helemaal niet in de ketelruimte mag. Waarom, werd niet duidelijk; de onderzoekers vermoeden angst voor vals alarm.

Hun conclusie: het plaatsingsadvies overlaten aan de leveranciers “is niet succesvol”. Daarom kwam er één advies van de brandweer. Wijkt je handleiding af, dan adviseert de brandweer om contact op te nemen met de leverancier. Een CO-melder is in Nederland niet wettelijk verplicht, en volgens het IFV hebben de normen voor de plaatsing geen wettelijke status. Je volgt dus een advies, geen wet.

Na het ophangen

Test de melder met de testknop en schrijf de datum van plaatsen en de datum waarop hij vervangen moet worden op de melder, zoals de brandweer adviseert.
Combimelder alleen bij het toestel. Een melder voor rook en CO samen hoort volgens de brandweer alleen in een ruimte met een verbrandingstoestel. Op andere plekken hang je twee losse melders, omdat rook en CO een andere hoogte vragen. Waar de rookmelder hangt, lees je in rookmelder ophangen: de juiste plek en hoogte.
De rest van het huis. Naast de bronruimte adviseert het IFV melders in of bij de slaapkamers, en daarna op elke verdieping en in kamers waar je lang zit. Buiten de bronruimte hang je de melder op ademhoogte: in de slaapkamer op de hoogte waarop je slaapt, elders op zit- of loophoogte. Meer over de rest van het huis staat in koolmonoxidemelder plaatsen: waar en op welke hoogte. Woon je in een flat, lees dan ook appartement beveiligen.
Onderhoud het toestel. Laat je toestellen minimaal één keer per jaar nakijken. Sinds 1 juli 2020 moeten gasgestookte verwarmings- en warmwaterinstallaties worden geïnstalleerd en onderhouden door gecertificeerde bedrijven, schrijft het RIVM.
Weet wat je doet bij alarm. Dat staat in CO-melder gaat af: wat moet je doen. Wanneer een melder afgaat bij welke concentratie, lees je in NEN-EN 50291-1 uitgelegd.

Moet je nog een melder kopen, kijk dan naar een losse CO-melder met de norm EN 50291, zoals de X-Sense CO03D met display en een batterij voor 10 jaar. Dat is een voorbeeld, geen aanbeveling. In de keuzehulp filter je melders op wat ze meten en hoe ze gevoed worden.

Vergelijk CO- en rookmelders in de keuzehulp →

Veelgestelde vragen

Hoe ver moet een CO-melder van de cv-ketel hangen?

1 tot 3 meter, horizontaal gemeten, aan het plafond van de ruimte waar de ketel hangt. Niet recht boven of tegenover de ketel, en minimaal 30 cm van de muren. Zo luidt het advies van de brandweer, gebaseerd op het IFV-onderzoek uit 2016.

Mag een koolmonoxidemelder in de badkamer bij de geiser?

Alleen als je handleiding dat toestaat. De badkamer is door de geiser een ruimte met een bron, maar vocht kan de sensor aantasten en de norm NEN-EN 50292 raadt vochtige plekken af. Mag het niet, hang de melder dan hoog net buiten de badkamerdeur, en zet ook een melder in de slaapkamer.

Kan ik de CO-melder aan de muur hangen in plaats van aan het plafond?

Ja, als het plafond niet kan. Hang hem dan 15 tot 80 cm onder het plafond, hoger dan de bovenkant van deuren en ramen, en 1 tot 3 meter van het toestel. Niet achter een gordijn of kast.

Waar hang ik een CO-melder bij een schuin plafond op zolder?

Aan de hoge kant van het schuine plafond, 1 tot 3 meter horizontaal van de ketel. Een melder op de verdieping eronder beschermt je niet tegen een lek op zolder, dus de melder hoort op zolder zelf.

Moet er ook een CO-melder in de kamer waar het rookkanaal van de houtkachel doorheen loopt?

Ja. Volgens het IFV-onderzoek telt een kamer waar het afvoerkanaal van de rookgassen doorheen loopt ook als ruimte met een bron. Loopt de schoorsteen door een slaapkamer, hang daar dan ook een melder.

Mijn handleiding zegt dat de melder niet in de ketelruimte mag. Wat nu?

Dat komt vaker voor: 7 van de 18 handleidingen in het IFV-onderzoek zeiden dat. De brandweer adviseert de ruimte met het toestel wel, en raadt aan contact op te nemen met de leverancier als je handleiding afwijkt.

De feiten komen uit de bronnen hieronder, gecontroleerd op 16 oktober 2026. Afstanden uit een handleiding (zoals die van Retwist) gelden voor dat merk; kijk altijd in de handleiding van je eigen melder. Het genoemde product is een voorbeeld, geen aanbeveling.