Een rookmelder testen kost tien seconden, en toch doen veel mensen het zelden of nooit. De brandweer adviseert: test je rookmelder elke maand met de testknop, en haal er maandelijks de stofzuiger of een stofdoek langs. Sommige fabrikanten zijn strenger en zeggen elke week. In dit artikel lees je hoe vaak je moet testen, hoe je dat goed doet (ook bij gekoppelde melders en een hoog plafond), wat de testknop wel en niet controleert, hoe je een melder schoonmaakt zonder hem te beschadigen en wat je doet als hij bij de test stil blijft.
In het kort
- Testen: elke maand met de testknop; sommige handleidingen zeggen elke week
- Extra testen: na een vakantie, na stoffig klussen, na een nieuwe batterij en als je net ergens woont
- Zo lang: houd de knop ingedrukt tot het alarm klinkt; dat kan tot ongeveer 20 seconden duren
- Nooit: testen met vuur, een kaars, een aansteker of een sigaret
- Schoonmaken: zijopeningen stofzuigen met een zacht borstelmondstuk; geen water, geen schoonmaakmiddel, nooit verven
- Vervangen: stil na schoonmaken en een nieuwe batterij, of ouder dan 10 jaar: vervang de melder
Hoe vaak moet je een rookmelder testen?
Het advies van de brandweer is eenvoudig: “Test je rookmelder elke maand.” Om het te onthouden noemt de brandweer een vast moment: “Doe dit bijvoorbeeld op 1e maandag van de maand (als buiten ook de sirene gaat).” Wie het aan die sirenetest koppelt, vergeet het minder snel.
De handleidingen van fabrikanten zijn het daar niet altijd mee eens. Ei Electronics zegt bij de Ei650 elke maand, en “altijd na een periode van afwezigheid”. Kidde schrijft bij de Fyrnetics 223/9HI, een melder op 230 volt: “Test alle rookmelders wekelijks”. FireAngel houdt het bij de SCB10, een combinatie van rook- en CO-melder, op elke maand. Elke maand is dus het minimum. Staat er in jouw handleiding een kortere termijn, houd je dan aan de handleiding.
Test daarnaast op momenten waarop er iets veranderd kan zijn:
- Na een vakantie of een andere periode dat je weg was.
- Na klussen waarbij stof vrijkomt, zoals schuren, boren of slopen.
- Na het wisselen van de batterij. Hoe je dat per soort melder doet, staat in rookmelder batterij vervangen.
- Als je net verhuisd bent. Je weet niet hoe oud de melders zijn en of ze ooit getest zijn.
Rookmelder testen met de testknop: zo doe je het
- Waarschuw je huisgenoten. Het alarm is hard, ook voor huisdieren.
- Druk de testknop in en houd hem vast tot het alarm klinkt. Bij de meeste melders gaat dat binnen 5 tot 10 seconden, maar volgens Coolblue kan het tot 20 seconden duren. Bij de Ei650 knippert dan ook het rode lampje.
- Laat de knop los. Het geluid stopt dan vanzelf.
- Hangt de melder hoog? Ga niet op een wankele stoel staan. De brandweer zegt: “Gebruik dan een bezemsteel of een paraplu om de testknop in te drukken.” Kan dat niet goed, dan hangt de melder misschien op een onhandige plek; zie rookmelder ophangen: de juiste plek en hoogte.
- Zet een herinnering in je agenda voor de volgende keer.
Wat controleer je met die knop? Volgens de handleiding van Ei Electronics test de knop de rookkamer, de elektronica en de sirene. “Bij het indrukken van de testknop wordt het effect van rook in de rookmelder gesimuleerd. Daarom is het niet nodig om de melder met echte rook te testen.” Luister ook of het alarm overal goed te horen is. De brandweer noemt minstens 75 decibel; met een decibel-app op je telefoon krijg je een indruk, bijvoorbeeld in je slaapkamer met de deur dicht.
Gekoppelde rookmelders testen
Zijn je melders onderling gekoppeld, met een draad of draadloos, dan test je ook die koppeling. Kidde zegt dat bij de testdruk alle gekoppelde melders mee moeten gaan. Ei Electronics zegt bij draadloze melders: houd de knop vast tot ook het groene lampje brandt, controleer of de andere melders reageren, en herhaal dat bij elke melder. Gaat er één niet mee, dan is de koppeling verbroken of is die melder stuk. Hoe koppelen werkt, lees je in rookmelders onderling koppelen.
Zelftest of app: dan hoef ik toch niet te testen?
Je leest soms dat een melder met zelftest het handmatig testen overbodig maakt. Dat klopt niet. De Ei650 controleert elke 16 seconden de batterijspanning en de elektronica, maar volgens de eigen handleiding vervangt dat de maandelijkse test niet. Met de testknop check je ook de sirene, en hoor je zelf of het alarm in huis te horen is. Ook bij een melder met een 10-jaarsbatterij of een app blijft de maandelijkse druk op de knop dus nodig.
Waarom je nooit test met vuur, een kaars of een sigaret
Het lijkt een echte test: een aansteker of kaars onder de melder houden. Alle handleidingen die we lazen, raden het af. Ei Electronics schrijft in hoofdletters: “TEST NOOIT MET VUUR, SIGARETTENROOK, KAARSEN E.D.! Dit kan uw rookmelder beschadigen en/of brand veroorzaken.” Kidde zegt: “Gebruik geen open vuur, kaarsen of een sigaret, aangezien dit geen rook produceert en fysieke schade kan toebrengen”. Een vlam onder een kunststof melder aan het plafond is bovendien zelf een brandrisico.
Testspray: wanneer wel?
Er bestaat testspray voor optische rookmelders. Volgens de productinstructies van ABUS en Cramolin schud je de bus, houd je hem op ongeveer 30 centimeter en spuit je ongeveer 5 seconden. Ei Electronics raadt testen met rook thuis af: zonder speciale apparatuur kan de uitkomst misleidend zijn, en de testknop simuleert het effect van rook al. Testspray is vooral iets voor installateurs die veel melders controleren. Voor thuis is de testknop genoeg.
Rookmelder schoonmaken: hoe vaak en hoe
Stof, spinnenwebben en kleine insecten komen in de rookkamer terecht. Dan wordt een melder minder gevoelig, of gaat hij juist af zonder reden; dat laatste lees je in rookmelder gaat af zonder rook. Over hoe vaak je schoonmaakt, verschillen de adviezen nog meer dan over het testen. De brandweer zegt elke maand, Kidde ook. FireAngel zegt elke drie maanden, Ei twee keer per jaar. Houd minstens de termijn uit je handleiding aan. Woon je in een stoffig huis of naast een bouwplaats, doe het dan elke maand.
- Veeg de buitenkant af met een droge of hooguit licht vochtige doek, en maak hem daarna goed droog.
- Stofzuig de zijopeningen, waar de rook naar binnen gaat. Gebruik een zacht borstelmondstuk of een smal mondstuk op een lage stand.
- Mag de melder van zijn montageplaat? Volgens Coolblue kun je de melder losdraaien en ook de plaat stofzuigen. Doe dat alleen als je handleiding het toestaat, en niet bij een melder op 230 volt zonder dat de stroom eraf is.
- Test de melder daarna met de testknop.
Wat je niet doet
- Geen water en geen schoonmaakmiddel. Kidde en FireAngel noemen allebei: geen schoonmaakmiddelen, en Kidde ook geen schuurmiddelen.
- Geen sprays in de buurt, zoals luchtverfrisser of haarlak; dat raadt ook Coolblue af.
- Nooit verven. “De melder mag niet worden geverfd!”, schrijft Ei Electronics. Verf sluit de openingen af.
Bij klussen en schilderen
Ga je schuren of schilderen in de buurt van een melder, dan adviseert Kidde de melder tijdelijk af te dekken met een plastic zak. Let op: zolang de zak erom zit, werkt de melder niet. Haal de zak weg zodra de verf droog is, maak de melder schoon en test hem. Zet het op je klussenlijstje, zodat de zak er niet weken om blijft zitten.
Gaat hij niet af bij de test?
Blijft het stil als je de knop indrukt, werk dan deze volgorde af:
- Houd de knop langer vast, tot zo’n 20 seconden.
- Vervang de batterij, als die vervangbaar is. Zie rookmelder batterij vervangen.
- Maak de melder schoon en test opnieuw.
- Nog steeds niets? Vervang de melder. Dat geldt ook als hij ouder is dan 10 jaar: de brandweer adviseert dan alle melders te vervangen. De datum staat op de onder- of zijkant.
Ei Electronics waarschuwt dat stof en insecten zich ondanks schoonmaken toch in de rookkamer kunnen ophopen. Dan helpt alleen nog vervangen, en vervuiling valt volgens de handleiding onder slijtage, niet onder de garantie. Piept de melder na het schoonmaken met korte tussenpozen, kijk dan in rookmelder piept: wat betekent het. Een nieuwe melder hoort het keurmerk EN 14604 te hebben.
Huurwoning: wie test en maakt schoon?
De verhuurder zorgt voor de verplichte melders en vervangt ze. Het testen en het schoonhouden kunnen in het huurcontract bij de huurder liggen, net als het wisselen van een gewone batterij. Hoe dat zit, lees je in rookmelders in een huurwoning: wie is verantwoordelijk. Woon je op kamers, dan gelden er nog andere eisen: zie rookmelders bij kamerverhuur en in studentenhuizen. Test als huurder in elk geval je eigen melder, en meld een kapotte melder schriftelijk bij de verhuurder.
Is je melder aan vervanging toe? In de keuzehulp filter je rookmelders op voeding, koppeling en keurmerk.
Vergelijk rookmelders in de keuzehulp →
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je een rookmelder testen?
De brandweer adviseert elke maand, bijvoorbeeld op de eerste maandag van de maand. Sommige fabrikanten, zoals Kidde bij de Fyrnetics 223/9HI, zeggen elke week. Test ook na een vakantie, na stoffig klussen en na het wisselen van de batterij.
Hoe lang moet je de testknop van een rookmelder indrukken?
Tot het alarm klinkt. Meestal is dat binnen 5 tot 10 seconden, bij sommige melders duurt het tot ongeveer 20 seconden. Laat je de knop los, dan stopt het geluid.
Mag je een rookmelder testen met een aansteker of kaars?
Nee. De handleidingen van onder meer Ei Electronics en Kidde zeggen dat je nooit met vuur, kaarsen of sigaretten mag testen: dat kan de melder beschadigen of brand veroorzaken. De testknop simuleert het effect van rook al.
Hoe maak je een rookmelder schoon zonder hem te beschadigen?
Stofzuig de zijopeningen met een zacht borstelmondstuk of smal mondstuk op een lage stand, en veeg de buitenkant af met een droge of licht vochtige doek. Gebruik geen water, geen schoonmaakmiddel en geen sprays, en verf de melder nooit. Test hem daarna.
Test een rookmelder met een 10-jaarsbatterij zichzelf?
Veel melders controleren zelf de batterij en de elektronica; de Ei650 doet dat elke 16 seconden. Dat vervangt de maandelijkse test met de knop niet, want daarmee controleer je ook de sirene en hoor je of het alarm in huis te horen is.
Wat als mijn rookmelder niet afgaat bij de test?
Houd de knop langer vast, vervang daarna de batterij als dat kan, en maak de melder schoon. Blijft hij stil, of is hij ouder dan 10 jaar, vervang hem dan door een nieuwe melder met EN 14604.
Dit artikel geeft algemene informatie, gecontroleerd op 24 oktober 2026. De handleiding van jouw melder is leidend. De genoemde producten zijn voorbeelden, geen aanbevelingen.
Bronnen
- Rookmelders (brandweer.nl)
- Handleiding Ei Electronics Ei650 (pdf, Conrad)
- Handleiding Ei650/Ei603TYC-serie (pdf, Elektramat)
- Handleiding Kidde Fyrnetics 223/9HI (pdf, Brandpreventiewinkel)
- Handleiding FireAngel SCB10 (pdf, Brandpreventiewinkel)
- Wanneer moet je je rookmelders vervangen? Zo test je het zelf (ID.nl, 12 april 2024)
- Testspray voor rookmelders (ABUS)
