Een blusdeken gebruiken is eenvoudig, als je het één keer goed in je hoofd hebt. De deken smoort een klein vuur: je legt hem eroverheen, de zuurstof kan er niet meer bij en de vlammen doven. Maar het moet snel gaan, in de goede volgorde, en bij het juiste soort brand. Juist bij die laatste vraag gaat het vaak mis. Een blusdeken lijkt hét middel voor de keuken, terwijl de brandweer hem bij vlam in de pan afraadt. Hieronder lees je de vijf stappen, wanneer je de deken laat hangen, welke je koopt en waar je hem ophangt.
In het kort
- Waarvoor: een brandje zo groot als een voetbal, of iemand met brandende kleding
- Hoe: uit de houder trekken, handen beschermen, van je af over het vuur leggen, laten liggen
- Vlam in de pan: geen blusdeken: deksel erop en het vuur uit, nooit water
- Norm: kijk naar NEN-EN 1869, maar weet dat de vermelding op de verpakking geen garantie is
- Eenmalig: na gebruik gooi je de blusdeken weg en koop je een nieuwe
Wanneer gebruik je een blusdeken (en wanneer niet)?
Volgens de brandweer is een blusdeken bedoeld voor “een brandje ter grootte van ongeveer een voetbal”, zoals een theedoek of prullenbak die vlam vat. Ook kun je iemand met brandende kleding in de deken wikkelen. Een stuk hout dat uit de kachel rolt, kun je ermee afdekken; meer daarover in houtkachel en open haard: brand en CO.
Er zijn ook situaties waarin je de blusdeken laat hangen:
- Vlam in de pan. Schuif de deksel op de pan en zet het vuur uit. Verderop lees je waarom de brandweer hier geen blusdeken adviseert.
- Een brand die groter is dan de deken. Kun je het vuur niet in één keer helemaal afdekken, dan is het te groot. Ga naar buiten, trek de deur achter je dicht en bel 112. Spreek vooraf met je huisgenoten af hoe jullie het huis uit gaan; dat staat in een vluchtplan maken.
- Een brandende accu. Een lithiumaccu van een e-bike, scooter of laptop kan na het afdekken opnieuw vlam vatten. Wat je dan doet en hoe je de kans verkleint, lees je in e-bike-accu veilig opladen.
Blusdeken gebruiken in 5 stappen
Lees de stappen nu een keer door, zodat je ze bij een echte brand niet hoeft op te zoeken.
Stap 1: Trek de deken aan de lussen uit de houder
Een blusdeken zit opgevouwen in een zachte hoes of een harde box, met onderaan twee lussen of trekbanden. Pak ze allebei vast en trek de deken met een korte ruk naar beneden uit de houder.
Stap 2: Sla de rand om je handen
Houd de lussen vast en sla de bovenrand van de deken over je handen. Univé benadrukt dit punt: je handen moeten in de deken gewikkeld zijn, zodat je je niet brandt als je dicht bij het vuur komt. Houd de deken als een schild voor je lichaam.
Stap 3: Leg hem van je af over het vuur
Leg de deken van je af over het vuur: je beweegt van je lichaam weg, met de deken als schild tussen jou en de vlammen. Dek het brandje helemaal af, ook de randen. Gaat het om een persoon, werk dan van boven naar beneden; daarover meer in de volgende paragraaf.
Stap 4: Laat liggen, niet optillen
Haal de deken niet weg om te kijken of het vuur uit is. Als je hem te vroeg optilt, komt er nieuwe zuurstof bij en kan het vuur opnieuw oplaaien, waarschuwt Univé. Laat de deken liggen tot het vuur uit is én de hitte weg is. Een vaste tijd daarvoor hebben wij niet gevonden. Ter vergelijking: bij de test volgens de norm blijft de deken 17 minuten op een brandende pan olie liggen. Groeit het vuur toch, ga dan weg en bel 112.
Stap 5: Vuur uit: bel 112 of koel, gooi de deken weg
Is het vuur uit, koel dan brandwonden direct (zie hieronder). Twijfel je of het vuur echt uit is, of is er veel rook, bel dan 112. Een gebruikte blusdeken is voor eenmalig gebruik: gooi hem weg.
Iemand met brandende kleding: zo help je
Bij brandende kleding is snelheid alles. Laat de persoon stoppen en gaan liggen, zoals Univé adviseert. Leg de blusdeken van boven naar beneden over het lichaam: begin bij de schouders en werk naar de voeten. Zo duw je de vlammen weg van het gezicht en niet ernaartoe. Druk de deken tegen het lichaam aan, zodat er geen lucht meer bij kan, en wikkel de persoon erin.
Daarna begint de eerste hulp. De Brandwondenstichting adviseert:
- Koel de brandwond 10 minuten met lauw, zacht stromend kraanwater. Geen ijs of ijswater.
- Doe tijdens het koelen kleding en sieraden uit. Kleding die aan de huid vastplakt, laat je zitten.
- Dek de wond na het koelen af met huishoudfolie en smeer er niets op.
- Bel 112 bij een diepe brandwond, als iemand bewusteloos is of moeite heeft met ademen.
- Ga naar de huisarts of huisartsenpost bij blaren, bij brandwonden in het gezicht, aan handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen, en altijd bij een jong kind.
Waarom geen blusdeken bij vlam in de pan?
Veel mensen kopen een blusdeken juist voor de pan op het fornuis. Toch raadt de brandweer dat af: je kunt met de deken de pan van het fornuis duwen, je kunt struikelen over een deken die tot op de grond hangt, en een ongeschikte deken kan zelf vlam vatten.
Dat laatste is geen theoretisch risico. In 2013 testte de NVWA blusdekens die in Nederland te koop waren. Ze nam er 12 af en testte er 11 op een pan met brandende arachideolie, waarbij de deken 17 minuten bleef liggen, zoals de norm NEN-EN 1869 voorschrijft. Van de 11 geteste dekens vlogen er 4 zelf in brand, binnen 37 seconden tot 2 minuten. Bij 1 deken was het vuur na 17 minuten nog niet uit. Meerdere dekens gaven veel rook; de brandweer wees erop dat die rook een keuken kan vullen en je vluchtweg kan blokkeren. Volgens Radar heeft de NVWA de branche daarna op de uitkomsten gewezen.
Opvallend: de norm NEN-EN 1869 is volgens de NVWA “primair bedoeld voor het blussen van bakolie branden”. De norm beschrijft wat een goede deken in een test moet kunnen; het advies van de brandweer gaat over de praktijk thuis. Je weet niet zeker of jouw deken goed is, de pan kan verschuiven, en een deksel doet hetzelfde met minder risico. Op sommige verpakkingen staat de waarschuwing zelf.
Wat je bij vlam in de pan wél doet, volgens de brandweer: blijf rustig, zet het vuur uit, en schuif een deksel op de pan. Heb je die niet bij de hand, gebruik dan een bakplaat of een stevig dienblad. Houd hem als een schild voor je en schuif hem met de voorkant eerst op de pan. Zet de afzuigkap uit en laat de pan afgedekt staan tot hij helemaal is afgekoeld. Gebruik nooit water en verplaats de pan niet. Het hele keukenpakket, met hittemelder en blusser, staat in hittemelder en blusdeken in de keuken. Alle stappen bij een pannenbrand staan in vlam in de pan: zo blus je een vetbrand veilig.
Welke blusdeken koop je? Norm en maat
Kijk op de verpakking naar NEN-EN 1869, de Europese norm voor blusdekens. Die vermelding is wel een minimum, geen bewijs. De NVWA concludeerde in 2013 dat een vermelding van EN 1869 op de verpakking (als NEN-, DIN-, CE- of BS EN 1869) “geen enkele garantie” is dat de deken ook echt aan de norm voldoet. Van de 12 dekens die de NVWA afnam, hadden er 8 een onjuist etiket en 7 een onjuiste constructie.
Let verder op de maat. Een blusdeken moet minimaal 1 x 1 meter zijn, schrijft Kassa; de brandweer noemt 1,80 x 1,80 meter een geschikte maat. Daarmee dek je meer af en kun je ook een volwassene erin wikkelen. Zorg voor twee goed zichtbare lussen of trekbanden en een houder met ophangoog.
Wat kost dat? In de bol.com-productfeed die wij gebruiken, stonden bij het schrijven 79 losse blusdekens. De gangbare maat van 1 x 1 meter kostte €11 tot €27. De maat die de brandweer noemt, 1,80 x 1,80 meter, is minder vaak te koop en duurder. Bij nog niet de helft van de dekens staat 1869 in de producttitel. Prijzen veranderen; de prijs bij de winkel is leidend.
| Maat | Aantal in de feed | Mediaanprijs |
|---|---|---|
| 100 x 100 cm | 21 | €17 |
| 120 x 120 cm | 8 | €22 |
| 120 x 180 cm | 26 | €25 |
| 180 x 180 cm | 6 | €31 |
Voor een brand die te groot is voor een deken, lees brandblusser kiezen: schuim, poeder, CO2 of water.
Waar hang je de blusdeken op?
Hang de blusdeken bij de uitgang van de keuken, op een plek die je in één beweging bereikt. Niet boven of direct naast de kookplaat: als daar iets brandt, moet je de deken kunnen pakken zonder langs het vuur te lopen. Bij de deur heb je bovendien je vluchtweg achter je. Zorg dat de lussen vrij hangen.
Een officiële ophanghoogte hebben wij niet gevonden. Belangrijker is dat iedereen in huis weet waar de deken hangt en hoe je hem eruit trekt. Combineer de deken in de keuken met een melder die bij koken niet vals afgaat; dat lees je in een hittemelder plaatsen in de keuken.
Na gebruik en onderhoud
Een blusdeken heeft weinig onderhoud nodig, maar wel een paar vaste punten:
- Na gebruik weggooien. Een blusdeken is voor eenmalig gebruik. Ook als hij er nog goed uitziet, vervang je hem. Zo staat het ook op het etiket van veel dekens.
- Niet uitvouwen om te testen. Volgens brandbeveiligingsleverancier Brandveilig.com heeft “zelf voelen of uitvouwen” geen zin. Laat de deken dus in de houder zitten tot je hem echt nodig hebt.
- Controleer de houder. Kijk af en toe of de hoes of box heel is en de lussen vrij hangen.
- Heel oude dekens vervangen. Volgens dezelfde leverancier kunnen blusdekens van vóór 1992 asbest bevatten. Heb je een deken waarvan je de leeftijd niet weet, vervang hem dan.
Een vaste houdbaarheid hebben wij niet gevonden; kijk op het etiket of de fabrikant iets noemt.
Vergelijk blusdekens en rookmelders in de keuzehulp →
Veelgestelde vragen
Kun je een blusdeken opnieuw gebruiken?
Nee. Een blusdeken is bedoeld voor eenmalig gebruik; dat staat ook op het etiket van veel dekens. Gooi hem na een brand weg en hang een nieuwe op, ook als hij er nog goed uitziet.
Hoe lang laat je een blusdeken liggen?
Tot het vuur uit is en de hitte weg is. Til hem niet te vroeg op: met nieuwe zuurstof kan het vuur weer oplaaien. Een vaste tijd geven de bronnen niet; bij de test volgens de norm blijft de deken 17 minuten op een brandende pan olie liggen. Groeit het vuur toch, ga dan weg en bel 112.
Mag je een blusdeken op een pan met brandend vet leggen?
De brandweer raadt het af. Je kunt de pan van het fornuis duwen, struikelen over de deken, en een ongeschikte deken kan zelf vlam vatten. In een NVWA-test uit 2013 vlogen 4 van de 11 geteste dekens in brand. Schuif een deksel op de pan, zet het vuur uit en gebruik nooit water.
Welke maat blusdeken heb je nodig?
Minimaal 1 x 1 meter. De brandweer noemt 1,80 x 1,80 meter een geschikte maat: daarmee dek je meer af en kun je ook een volwassene erin wikkelen. In de bol.com-feed die wij gebruiken, kost die grotere maat meestal meer (mediaan rond €31) dan de gangbare 1 x 1 meter (mediaan €17).
Waar hang je een blusdeken op?
Bij de uitgang van de keuken, binnen handbereik, en niet boven of direct naast de kookplaat. Zo pak je de deken zonder langs het vuur te lopen en heb je je vluchtweg achter je.
Is een blusdeken van voor 1992 gevaarlijk?
Volgens brandbeveiligingsleverancier Brandveilig.com kunnen blusdekens van vóór 1992 asbest bevatten. Vouw zo’n deken niet open en laat hem vervangen; weet je niet hoe oud je deken is, vervang hem dan ook.
Dit artikel geeft algemene informatie, gecontroleerd op 26 oktober 2026. Volg bij brand altijd de aanwijzingen van 112 en de brandweer, en lees de gebruiksaanwijzing van je eigen blusdeken. Genoemde producten zijn voorbeelden, geen aanbevelingen.
Bronnen
- Het juiste blusmiddel (brandweer.nl)
- Vlam in de pan (brandweer.nl)
- Hoe gebruik je een blusdeken? (Univé)
- Factsheet brandblusdekens, NVWA 2013 (archief NIPV)
- NVWA: blusdekens niet altijd veilig (Radar, 2013)
- Blusdekens: wat moet je weten (Kassa, 2021)
- Blusdeken en kleine blusmiddelen (Brandveilig.com)
- Eerste hulp bij brandwonden (Brandwondenstichting)
