Piept je rookmelder elke minuut een keer? Dan is de kans groot dat de batterij op is. Een rookmelder batterij vervangen is meestal in vijf minuten gebeurd, maar niet bij elke melder op dezelfde manier. Bij de ene draai je hem los en klik je een nieuwe 9V-batterij in de clip. Bij de andere moet eerst de stroom eraf. En bij een melder met een vaste batterij van tien jaar valt er niets te wisselen: dan moet de hele melder eruit. Weet je nog niet zeker of het piepje echt over de batterij gaat? Lees dan eerst wat elk piepsignaal betekent. Hier gaat het om het wisselen zelf, en om de vraag wanneer een nieuwe batterij niet meer genoeg is.
In het kort
- Eerst kijken: wat voor melder je hebt: losse 9V, losse AA, vaste 10-jaarsbatterij of 230 volt met back-up
- Welke batterij: staat in de handleiding of op het label; niet elke melder accepteert lithium
- Losse batterij: losdraaien, oude eruit, nieuwe erin met plus en min goed, terughangen en testen
- 230 volt: eerst de netvoeding uit; de back-upbatterij zit vaak in de montageplaat
- Vaste batterij leeg: dan vervang je de hele melder, net als na tien jaar
- Oude batterij: naar een inzamelpunt, niet bij het restafval
Eerst: wat voor rookmelder heb je?
Voordat je naar de winkel gaat, haal je de melder van het plafond en kijk je wat je in handen hebt. Er zijn vier soorten, en elk heeft een eigen route:
- Melder met een losse 9V-batterij. Achterop of aan de zijkant zit een klepje of een batterijvak met een clip voor een 9V-blokbatterij. Je vervangt alleen de batterij, als vuistregel elk jaar.
- Melder met losse AA-batterijen. Hetzelfde idee, maar met gewone penlites. Als vuistregel vervang je die elke 2 à 3 jaar.
- Melder met een vaste 10-jaarsbatterij. Geen klepje, of een batterij die vastzit en niet los te halen is. Op het label staat vaak “10 jaar” of “10 year”. Die batterij vervang je niet.
- Melder op 230 volt met een back-upbatterij. Er loopt een draad naar het plafond en er brandt meestal een groen lampje zolang er stroom is. De back-upbatterij neemt het over bij een stroomstoring, en die vervang je wel.
Het typenummer staat op het label op de achter- of zijkant. Zoek je de handleiding erbij: daarin staat precies welke batterij erin moet en hoe je hem wisselt. In de figuur zie je per soort wat je vervangt en hoe vaak.
Welke batterij moet erin?
Dat lijkt een simpele vraag, maar het is de plek waar het vaakst iets misgaat. Het antwoord staat in de handleiding of op het label van jouw melder, en de fabrikanten zijn daar soms strenger in dan je denkt. Twee voorbeelden:
- De handleiding van de Ei140e-serie (230 volt met een 9V-back-up) schrijft: “Gebruik alleen 9V-alkalinebatterijen zoals Duracell MN1604 of Energizer 522. Andere batterijen kunnen problemen veroorzaken.”
- De ELRO RM121C werkt op één 9V-alkalinebatterij (type 6F22), en ook die handleiding noemt alleen alkaline.
Een lithiumbatterij mag er dus alleen in als de fabrikant dat zelf noemt. Dat lithium “langer meegaat”, hoor je vooral van verkopers. Voor jouw melder telt wat de handleiding zegt. Gebruik ook geen oplaadbare batterij, tenzij de handleiding die uitdrukkelijk toestaat.
Let bij het kopen op de houdbaarheidsdatum op de verpakking. Ei raadt een batterij aan met een vervangingsdatum van minstens twee jaar later. Is die datum eerder, dan gaat de melder voortijdig piepen.
Rookmelder batterij vervangen in 5 stappen
Voor een melder met een losse 9V- of AA-batterij gaat het zo. Pak een stevig trapje: je werkt boven je hoofd.
- Haal de melder los. De meeste melders draai je een kwartslag tegen de klok in van de montageplaat. Bij sommige druk je eerst een lipje in.
- Open het batterijvak. Klap het klepje open of schuif het batterijvak naar buiten.
- Haal de oude batterij eruit. Bij een 9V-blok trek je hem voorzichtig uit de clip. Leg hem apart om in te leveren.
- Plaats de nieuwe batterij. Let op plus en min: de tekens staan in het batterijvak. Druk een 9V-blok goed in de clip.
- Sluit, hang terug en test. Doe het klepje dicht, draai de melder terug op de montageplaat en druk op de testknop. Hoor je het alarm, dan werkt hij weer.
De brandweer geeft daarbij twee tips. Wacht niet tot de batterij helemaal leeg is, maar vervang hem op een vaste dag in het jaar. En schrijf met een watervaste stift de datum op de melder, zodat je later weet hoe oud hij is. Hangen er meer melders in huis, vervang dan alle batterijen op dezelfde dag. Dan hoef je er een jaar niet meer aan te denken.
Een melder van dit type is bijvoorbeeld de FireAngel optische rookmelder met 9V-batterij of de Smartwares rookmelder met vervangbare batterij. Dat zijn voorbeelden van het type, geen aanbeveling.
Back-upbatterij van een 230V-rookmelder vervangen
Een melder op het lichtnet heeft een back-upbatterij die het overneemt als de stroom uitvalt. In nieuwbouw is zo’n melder op netstroom verplicht; waarom, lees je in NEN 2555 en rookmelders op netstroom. Je werkt hier vlak bij een aansluiting op 230 volt, dus de volgorde is belangrijk. De handleiding van de Ei140e-serie beschrijft het zo:
- Zet de netvoeding naar de melder uit. Het groene lampje gaat dan uit.
- Haal de melder van de montageplaat.
- Het batterijvak zit bij deze serie in de montageplaat, niet in de melder zelf.
- Klik de oude batterij uit de clip.
- Klik een nieuwe 9V-alkalinebatterij in de clip.
- Schuif de melder terug op de montageplaat tot hij klikt. Dat gaat alleen als er een batterij in zit.
- Druk op de testknop: de melder gaat in alarm. Zet daarna de netvoeding weer aan; het groene lampje brandt weer.
Andere merken kunnen het batterijvak elders hebben, of een ander type back-upbatterij gebruiken. Kijk dus naar het typenummer. Weet je niet welke groep in de meterkast de melder voedt, zet dan de hoofdschakelaar om of laat het een installateur doen.
Nog een tip uit dezelfde handleiding: staat een woning langere tijd zonder netstroom, zoals een vakantiehuis buiten het seizoen, haal de melders dan van hun montageplaat. Anders loopt de back-upbatterij leeg.
Een voorbeeld van dit type is de SAVS SA5MB rookmelder op 230V met 9V-back-upbatterij. Zijn je melders onderling gekoppeld, test dan na het wisselen of ze elkaar nog laten afgaan. Hoe koppelen werkt, staat in rookmelders onderling koppelen.
Wanneer vervang je de hele melder?
Een nieuwe batterij helpt niet altijd. In deze gevallen moet de hele melder eruit:
- Hij is ouder dan tien jaar. De brandweer is daar duidelijk over: welke rookmelders er ook in je huis hangen, na tien jaar zijn ze allemaal aan vervanging toe. Een te oude melder raakt storingsgevoelig en gaat vals alarm geven. Dat geldt ook voor melders op 230 volt.
- De vervangdatum op het label is verstreken. Ook als hij nog reageert op de testknop. De handleiding van Ei zegt het zonder omwegen: als de vervangdatum op het label aan de zijkant is verstreken, vervang je de melder.
- De vaste 10-jaarsbatterij is leeg. Dan is de melder aan het einde van zijn leven. Hoe dat signaal per merk klinkt, staat in rookmelder piept.
- Hij geeft een storingssignaal dat na schoonmaken blijft. Of hij gaat steeds af zonder rook; de oorzaken staan in rookmelder gaat af zonder rook.
- Hij geeft geen alarm op de testknop, ook niet met een verse batterij die goed in de clip zit.
Zo vind je de leeftijd van je melder
Kijk op de onder- of zijkant van de melder: daar staat volgens de brandweer de houdbaarheidsdatum. Bij Ei staat de vervangdatum op een label aan de zijkant. Staat er alleen een productiedatum, tel er dan tien jaar bij op. Heb je er zelf een datum op geschreven bij het ophangen, dan is het nog makkelijker.
Een nieuwe melder kiezen
Vervang je toch de hele melder, kies dan een melder met het EN 14604-keurmerk; wat dat inhoudt, lees je in EN 14604 uitgelegd. Wil je niet meer elk jaar een batterij wisselen, dan kan een melder met een batterij van tien jaar een optie zijn. De afweging tegen netstroom staat in 10 jaar batterij of netstroom. Een voorbeeld is de Profile Mini rookmelder met een 9V-lithiumbatterij die volgens de fabrikant tien jaar meegaat. Hang de nieuwe melder op de goede plek: zie rookmelder ophangen: de juiste plek en hoogte. Welke ruimtes verplicht een melder moeten hebben, lees je in rookmelders verplicht: wat zegt de wet.
Blijft hij piepen na het wisselen?
Heb je een nieuwe batterij geplaatst en piept de melder nog? Controleer dan eerst drie dingen:
- Zitten plus en min goed en zit de batterij helemaal vast in de clip?
- Is het klepje goed dicht en zit de melder goed op de montageplaat?
- Is de nieuwe batterij wel van het type dat de handleiding noemt, en niet over de datum?
Klopt dat allemaal, dan gaat het piepje waarschijnlijk niet over de batterij. Wat het dan wel betekent, lees je in rookmelder piept: wat elk piepsignaal betekent.
Oude batterij en oude melder weggooien
Een lege batterij hoort niet bij het restafval. In alle winkels die batterijen verkopen, of producten met een ingebouwde batterij, staat een inzamelbak van Wecycle. Volgens legebatterijen.nl zijn er ruim 30.000 inleverpunten, onder meer in de supermarkt, de bouwmarkt, de drogist en op de milieustraat.
Een oude rookmelder is elektronica met een batterij erin. Lever hem in als elektronisch afval, niet bij het restafval. Vraag bij je gemeente of milieustraat na waar dat kan. Heeft hij een vaste lithiumbatterij, breek hem dan niet open om de batterij eruit te halen.
Een aparte groep zijn de oude ionisatiemelders. Je herkent ze aan een stralingssymbool of de vermelding “Am-241” op het label. Ze worden niet meer verkocht. Heb je er nog een, vervang hem dan door een optische melder, maak hem niet open en vraag je gemeente waar je hem kunt inleveren.
Huurwoning: wie vervangt de batterij?
Woon je in een huurwoning, dan is de vraag wie de batterij of de melder vervangt. Dat hangt af van wat je met de verhuurder hebt afgesproken. Hoe dat zit, lees je in rookmelders in een huurwoning: wie is verantwoordelijk.
Testen en schoonmaken na het wisselen
Druk na elke batterijwissel op de testknop. De brandweer adviseert dat ook elke maand te doen, bijvoorbeeld op de eerste maandag van de maand, en de melder af en toe stofvrij te maken met een doekje of de stofzuiger. Test nooit met vuur of een brandende lucifer. Hoe vaak fabrikanten testen en schoonmaken adviseren en hoe je het goed doet, lees je in rookmelder testen en schoonmaken.
Zoek je een nieuwe rookmelder? In de keuzehulp filter je melders op wat ze detecteren en hoe ze gevoed worden: losse batterij, 10-jaarsbatterij of 230 volt.
Vergelijk rookmelders in de keuzehulp →
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je de batterij van een rookmelder vervangen?
Als vuistregel: een losse 9V-batterij elk jaar en losse AA-batterijen elke 2 à 3 jaar. De brandweer raadt aan niet te wachten tot de batterij leeg is, maar hem op een vaste dag in het jaar te vervangen. Een vaste 10-jaarsbatterij vervang je niet: dan vervang je de hele melder.
Mag ik een lithiumbatterij in mijn rookmelder doen?
Alleen als de fabrikant dat noemt. Sommige melders werken volgens hun handleiding alleen op een 9V-alkalinebatterij, zoals de Ei140e-serie en de ELRO RM121C. Ei waarschuwt dat andere batterijen problemen kunnen veroorzaken. Kijk in de handleiding of op het label van jouw melder.
Kun je de batterij van een 10-jaarsrookmelder vervangen?
Nee. Bij die melders zit de batterij vast. Is hij leeg, dan is de melder aan het einde van zijn leven en vervang je de hele melder. Breek hem niet open om de batterij eruit te halen.
Moet ik de stroom uitzetten om de batterij van een 230V-rookmelder te vervangen?
Ja. De handleiding van de Ei140e-serie begint met het uitzetten van de netvoeding naar de melder: het groene lampje gaat dan uit. Pas daarna haal je de melder van de montageplaat en wissel je de back-upbatterij. Na de test zet je de stroom weer aan.
Waar staat de vervaldatum van een rookmelder?
Op de onder- of zijkant van de melder, zegt de brandweer. Bij Ei staat de vervangdatum op een label aan de zijkant. Is die datum verstreken, of is de melder ouder dan tien jaar, vervang hem dan, ook als hij nog reageert op de testknop.
Waar lever je een oude rookmelder in?
Als elektronisch afval, niet bij het restafval; vraag bij je gemeente of milieustraat waar dat kan. Losse lege batterijen lever je in bij een inzamelbak in de winkel. Een oude ionisatiemelder maak je niet open; vraag je gemeente waar je die inlevert.
De stappen en batterijtypen komen uit de handleidingen van de genoemde fabrikanten en van brandweer.nl, gecontroleerd op 24 oktober 2026. Andere modellen kunnen anders werken: de handleiding van jouw melder is leidend. De genoemde producten zijn voorbeelden, geen aanbeveling.
